مقاله ای است که در مجله کاوش نامه، شماره 44، بهر 1399 منتشر گردیده است.ادیب پیشاوری یکی از برجستهxadترین شعرای سنتxadگرای دوره معاصر است که در افغانستان و ایران در محضر بزرگان روزگار به کسب علم پرداخت و بر بسیاری از علوم زمان تبحر یافت. از ادیب آثار گوناگونی به نظم و نثر بر جای مانده است که معروفترین آنها دیوان فارسی- عربی و قیصرنامه است. قیصرنامه منظومهxadای است حماسی که ادیب آن را به تأثیر از شاهنامه فردوسی در ستایش قیصر آلمان سروده است. چون ادیب شاعری سنتxadگرا بود، انعکاس سنتxadهای حماسی در قیصرنامه فراوان به چشم میxadخورد. سنت بازتاب فرهنگی تجربهxadها، دستاوردها و بینشxadهای نیاکان است که از نسلی به نسل دیگر سپرده میxadشود و هر مولفی نه با یاری ذهن خود بلکه با تکیه بر آن است که دست به آفرینش میxadزند. پژوهش حاضر قیصرنامه ادیب را با شش عنصر اصلی سنت حماسی یعنی انگیزه، قهرمان، ساختار، زبان، کاربرد اساطیر و بافت روایی بررسی نمود که نتیجه نشان میxadدهد انگیزه ادیب ملی نبوده و بیشتر به خاطر نفرت و انتقامxadجویی از استعمار انگلیس این منظومه را سروده است. در زمینه کاربرد اساطیر و توصیف برخی از ویژگیxadهای قهرمان در قالب سنت حماسهxadسرایی دست به آفرینش زده است. هرچند در کاربرد زبان به سنت وفادار مانده، اما هنگام گزینش واژگان به بافت کلام و محتوای داستان توجهی ندارد. و در زمینه ساختار حماسی و بافت روایی نیز باید گفت قیصرنامه بافت و ساختار روایی ندارد و ادیب پیشاوری به این مسأله اصلاً توجه نکرده است.کلید واژهxadها: قیصرنامه، سنّت ادبی، حماسهxad تاریخی، ادیب پیشاوری، شعر دوره مشروطه. + نوشته شده در یکشنبه بیست و هفتم مهر ۱۳۹۹ ساعت 9:3 توسط وحید رویانی  |  (Why?ادامه مطلب

این مقاله در نشریه پژوهش زبان و ادبیات فارسی جهاد دانشگاهیشماره 60- بهار 1400 منتشر شده است.داستان رفتن کیکاووس به آسمان و سقوط او سه بار در  شاهنامه آمده که محل سقوط او یک بار بیشه شیرچین، و دو بار دیگر «ساری» ذکر شده است. در شاهنامه ثعالبی و معجم البلدان این نام سیراف ضبط شده و در دیگر متون «شیرچین آمل، شهر چین، همچنین، شیرحین، شیرﺤﺋڹ، شرحین، شبیرچین، تن کابن، نارون، دریای گرگان»، که به لحاظ جغرافیایی هیچ ارتباطی با هم ندارند. این مسأله تنها به وسیله اسطورهxadشناسی تطبیقی حل میxadشود. اسطوره کاوس با داستان نمرود آمیخته شده، یکی از اجزاء اسطوره کاوس ماجرای تعقیب او توسط نریوسنگ و سقوط به دریای فراخکرد است که این بخش در اساطیر با فرشته اسرافیل که به لحاظ کارکرد به نریوسنگ شباهت دارد و در داستان نمرود نیز نقش دارد، جابه جا شده و صورتxadهای گوناگون نام این فرشته از جمله سراف و سرافین به عنوان محل سقوط کاوس ضبط شدهxad است.کلید واژهxad ها: کیکاووس، ساری، سیراف، اسرافیل، نمرود. + نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم بهمن ۱۴۰۰ ساعت 21:49 توسط وحید رویانی  |  ادامه مطلب

سیمرغ مشهورترین پرنده اساطیری ایران است که نامش در داستانxadها با زال و سرنوشت او و خاندانش پیوند خورده است. او در شاهنامه و آثار هم سنگ با آن در نقش حکیمی رازآگاه که از اسرار قدسی با خبر است ظاهرادامه مطلب

چکیده مقاله ای است که در کتاب ارج خرد(جشن نامه استاد جلال خالقی مطلق) به اهتمام فرهاد اصلانی و معصومه پورتقی منتشر گردید. داستان جدال سیمرغ و اژدها یکی از داستانxadهای قدیمی جدال حیوانات در فرهنگ ایرانیادامه مطلب

مقاله ای است که همراه دوست گرامی آقای بهرام بادلی در یازدهمین گردهمایی انجمن ترویج شهریور 1395 ارائه گردید. چكيده اسطورهxadها پدیدهxadهایی فرهنگی هستند که همچون دیگر پدیدهxadها با گذشت زمان دگرگون میxadشوند. پارهxadای به طور کلی ماهیت خود را از دست میxadدهند و در کارایی برخی دیگر دگردیسی رخ میxadدهد. در این حالت اساطیر در داستانxadهای ملی و حماسی یا در کتب مقدس ظاهر شده و یا در حکایات عامیانه ظاهر میxadگردنادامه مطلب

مقاله ای است مستخرج از پایان نامه خانم صفیه موسوی که در همایش انجمن ترویج شهریور ماه 1393 در شهر بجنورد ارائه شد. چكيده ايران و هند دو كشور بزرگ با پيشينه اساطيري، تاريخي و فرهنگي بسيار غني هستند كه علاوه بر پيشينه مشترك، ارتباطات ادبي، زباني و فرهنگي گسترده نيز داشتهxadاند. شاهنامه به عنوان برادامه مطلب

چکیده مقاله ای است با عنوان آرش سیاوش کسرایی و میدان ادبی ایران که با همکاری آقایمنصور حاتمی نژاد نوشته شد و در مجله نقد ادبی شماره 26 تابستان 1393 منتشر گردید. پیر بوردیو شيوه نويني براي تحليل متن در جامعه شناسی ادبيات دارد. به نظر اوهر فرد در طول زندگی خود با میدانxadهای متفاوت اقتصادی، سادامه مطلب

عجايب و غرايب آذری اسفراينی توسط نشر دانشگاه گلستان منتشر گرديد مثنوي عجايب و غرايب يا غرایبxad الدنیا و عجایبxad الاعلی نخستين كتاب عجايب نامه منظوم ادبيات فارسي است كه در قرن نهم توسّط شيخ آذري اسفرايني سروده شده است. سراينده در اين اثر سعي كرده است بين عجايب و غرايب عالم و مفاهيم عرفاني ارتباط برقادامه مطلب

چکیده مقاله ای است که همراه با خانم صفیه موسوی نگارش یافت و در مجله جستارهای ادبی دانشگاه فردوسی مشهد شماره 187 منتشر گردید. داستانها، شخصیتxadها و نکات مشترک اخلاقی و اجتماعی مشابه فراوان در دو اثر شاهنامه و مهابهاراتا حکایت از آبشخور مشترک این دو اثر دارد و نشان میxadدهد اندیشهxadها و مفاهیمی که شادامه مطلب

چکیده مقاله ای است که در مجله متن شناسی ادب فارسی اصفهان شماره تابستان 1394 منتشر گردید.کمک گرفتن از اساطیر و قصهxadهای عامیانه برای حل مشکلات تصحیح متن و رسیدن به صورت صحیح قدیمیxadترxad یک واژه یا مصرع و... شیوهxadای راهگشا در تصحیح متون کلاسیک است. این شیوه خصوصاً در تصحیح ابیات شاهنامه بسیار استفاده شدادامه مطلب

چکیده وحيد روياني منصور حاتمی نژاد داستان سیاوش یکی از جذابترین داستان های شاهنامه است که به خاطر داشتن ریشهxadای اسطورهxadای و قرار گرفتن در متن حماسه و برخورداری از عناصر دراماتیک و تراژیک همچنان قابلیّت آن را دارد که با دیدگاهی نو واکاوی و تحلیل گردد. یکی از این دیدگاهها، نظریه «بازگشت جاوادامه مطلب

چکیده تهمینه یکی از زنان جسور و فرزانه اساطیر ایران است که در شاهنامه و متون نقالی ویژگیxadهای گوناگونی به او نسبت دادهxadاند. آرتمیس نیز ایزدبانوی جنگ و شکار اساطیر یونان است که صفات و ویژگیxadهایش بسیار به تهمینه شباهت دارد. نگارنده در این پژوهش بر اساس اصول مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی و با رویکردادامه مطلب

چکیده وحيد روياني منيره فرضي شوب حمله حيدري باذل مشهدي يكي از نخستين و مشهورترين حمله هايي است كه در قرن دوازدهم سروده شده است. باذل این اثر را در بحر متقارب و قالب مثنوی به سبک و سیاق شاهنامه نوشته است، تعداد ابیات آن بین 20 تا 30 هزار بیت است و شاعر پس از مناجات و نعت رسول(ص) و ولی(ع) ادامه مطلب

هشتمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی دربارهی خواجوی کرمانی به «مقایسهی سامنامه با شاهنامه» اختصاص داشت که با سخنرانی علیاصغر ارجی در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. به گزارش ایسنا بر اساس خبر رسیده، در این درسگفتار بررسی محتوای تاریخی شاهنامه و سامنام، تأثرات خواجوی کرمانی از فردوسی، تفاوت ادامه مطلب

مقالهxad ای است که همراه دوست گرامی آقای مرتضی نیازی نوشته شد و در فصلنامه فرهنگ و ادبیات عامه، تابستان 1395 منتشر گردید.در باور انسانxadهای ابتدایی نام با ذات منطبق است، زیرا انسان ابتدایی فکر میxadکند ارتباط بین نام و شخص یا شیء موسوم به آن قراردادی نیست، و نام جزوی از وجود خود اوست و نیروهای شر میxadتوانادامه مطلب